การสร้างเว็บเพจโดยใช้ภาษา
PHP บทที่ 13
การทำขั้นตอนซ้ำหรือวนลูป
การวนลูปหรือสร้างลูปเพื่อทำงานซ้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญของโปรแกรมคอมพิวเตอร์
ในภาษา PHP ก็จะใช้โครงสร้างเหมือนภาษาซี ดังต่อไปนี้
- while-do loop
- do-while loop
- for-loop
ตัวอย่างการใช้ while-do loop เพื่อคำนวณค่า
เลขยกกำลังสอง ซึ่งมีเลขฐานตั้งแต่ 1 ถึง 10
| <?
$x = 1;
while ($x <= 10)
{ echo
$x*$x,"\n"; $x++; }
?> |
เริ่มต้นด้วยการกำหนดตัวแปร $x ให้มีค่าเป็นหนึ่ง
ซึ่งในกรณีนี้ เราใช้เป็นเลขฐาน ในการคำนวณเลขยกกำลังสอง
เมื่อเข้าสู่การวนลูปแบบ while-do จะมีการตรวจดูเงื่อนไข
ของการวนลูปในแต่ละครั้งว่า เงื่อนไขเป็นจริงอยู่หรือไม่
ในกรณีนี้ เรากำหนดเงื่อนไขในการวนลูปไว้ว่า ถ้าค่าของ $x
มีค่าน้อยกว่าหรือเท่ากับ 10 ก็ให้ทำคำสั่งที่อยู่ภายในลูป
ซึ่งก็คือ echo $x*$x,"\n";
โดยจะพิมพ์ค่าของผลคูณซึ่งหมายถึงเลขยกกำลังสองนั่นเอง
หลังจากนั้น ก็ให้เพิ่มค่าของ $x ทีละหนึ่งในการวนลูปแต่ละครั้ง
ค่าของ $x จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆจนมีค่ามากกว่า 10 เมื่อถึงเวลานั้น
ก็จะเป็นการจบการวนลูป เพราะว่า เราจะได้ว่า เงื่อนไข ($x <=
10) มีค่าเป็นเท็จ
สมมุติว่า
ถ้าเปลี่ยนจาก $x++ เป็น $x--
ปัญหาก็จะเกิดตามมาเวลาใช้งาน คือ แทนที่จะวนลูปแค่สิบครั้ง
ก็กลับกลายเป็นว่า เป็นการวนลูปนับครั้งไม่ถ้วน เพราะว่า ค่าของ
$x จะลดลงเรื่อยๆในการวนลูปแต่ละครั้ง คือเป็นลบ
และค่าเป็นลบจะน้อยกว่า 10 เสมอ (ยกเว้นแต่ว่า
เมื่อถึงจุดเวลาหนึ่งค่าเป็นลบมากๆ จะกระโดดกลับเป็นบวก)
ตัวอย่างการใช้ do-while loop เพื่อคำนวณค่าเลขยกกำลังสอง
ซึ่งมีเลขฐานตั้งแต่ 1 ถึง 10
| <?
$x = 1;
do {
echo
$x*$x,"<BR>\n"; $x++; } while ($x < 10);
?> |
โปรดสังเกตความแตกต่างระหว่างการใช้ while-do และ
do-while โดยเฉพาะตรงเงื่อนไข ในการจบการวนลูป ในกรณีของ
do-while เราจะกระทำขั้นตอนในลูปก่อนหนึ่งครั้ง
แล้วค่อยตรวจดูว่า เงื่อนไขในการวนลูปเป็นจริงหรือไม่
ความแตกต่างนี้ เราสามารถจำได้ง่ายๆ คือว่า ถ้าใช้ do-while
จะต้องมีการทำคำสั่ง ภายในลูปหนึ่งครั้งเสมอ
แม้ว่าเงื่อนไขโดยเริ่มต้นจะเป็นเท็จก็ตาม ซึ่งแตกต่างจาก
while-do ถ้าเงื่อนไขเป็นเท็จตั้งแต่เริ่ม
ก็จะไม่มีการทำคำสั่งที่อยู่ในลูป อีกแบบหนึ่งสำหรับการวนลูปคือใช้ for-loop
ทำได้ตามตัวอย่างต่อไปนี้
| <?
for ($x = 1; $x <=10;
$x++) { echo
$x*$x,"<BR>\n"; }
?> |
ในบรรทัดที่เริ่มต้นด้วย for ระหว่างวงเล็บเปิดและปิด
จะถูกแบ่งเป็นสามส่วนโดยเครื่องหมาย semicolon (;)
ในส่วนแรกเราสามารถใส่คำสั่งที่ต้องการจะกระทำก่อนเข้าลูป
ส่วนแรกนี้จะมีหรือไม่มีก็ได้
ในส่วนที่สองจะเป็นเงื่อนไขสำหรับการทำ loop
และในส่วนที่สามจะคำสั่งที่จะต้องทำเป็นการจบท้ายลูปในแต่ละครั้ง
หลักการทำงานของ for-loop จะคล้ายกับ while-do-loop
การใช้งาน for-loop และวางตำแหน่งส่วนต่างๆ
อาจจะไม่จำเป็นต้องทำเหมือนกันแต่ให้ผลเหมือนกัน เช่น
| <?
$x=1;
for ( ; $x <=10; $x++)
{ echo
$x*$x,"<BR>\n"; }
$x=1;
for ( ; $x <=10;
) { echo
$x*$x,"<BR>\n"; $x++; }
?> |
จากตัวอย่างข้างบนที่ผ่านๆมา
เป็นการวนลูปจะใช้การนับเลขเพิ่มขึ้นทีละหนึ่ง
เรายังสามารถเขียนใหม่โดยเป็นการนับเลขลดลง ยกตัวอย่างเช่น
เราต้องการจะพิมพ์ตัวเลขเรียงลำดับจาก 10,9,8...,1
ก็อาจจะเขียนคำสั่งได้ดังนี้
| <?
for ($x=10 ; $x >0;
$x--) { echo
$x,"<BR>\n"; }
?> |
การใช้งาน
for-loop ก็จะเหมือนกับเวลาใช้ในภาษาซี ในหลายๆเรื่อง เช่น
เราสามารถใส่คำสั่งได้ มากกว่าหนึ่งโดยใช้เครื่องหมาย (,)
เป็นตัวแยก ตัวอย่างเช่น
| <?
for ($x=1, $y=0 ; $x <
10; $x++, $y--) { echo "$x
$y<BR>\n"; }
?> |
|